Wielki Post to czas, w którym Kościół z matczyną troską zaprasza nas do ponownego umieszczenia w centrum naszego życia misterium Boga, aby nasza wiara odzyskała zapał, a nasze serca nie rozpraszały się codziennymi zmartwieniami i rozproszeniami.

Każdy droga nawrócenia zaczyna się, gdy pozwalamy, aby dotarło do nas Słowo Boże, i przyjmujemy je z uległością ducha. Istnieje zatem związek między darem Słowa Bożego, przestrzenią gościnności, jaką mu oferujemy, i przemianą, jaką ono dokonuje. Dlatego szlak wielkopostny staje się sposobną okazją, by nadstawić ucha na głos Pana i ponowić decyzję pójścia za Chrystusem, podążając z Nim drogą, która wznosi się do Jerozolimy, gdzie wypełnia się misterium Jego męki, śmierci i zmartwychwstania.

W tym roku chciałbym zwrócić uwagę przede wszystkim na znaczenie dawania przestrzeni Słowu poprzez słuchanie, ponieważ gotowość do słuchania jest pierwszym znakiem, za pomocą którego objawia się pragnienie nawiązania relacji z drugą osobą.

Sam Bóg, objawiając się Mojżeszowi w płonącym krzewie, ukazuje, że słuchanie jest cechą charakterystyczną Jego istoty: „Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego” (Wj 3, 7). Słuchanie wołania uciśnionego jest początkiem historii wyzwolenia, w którą Pan angażuje również Mojżesza, posyłając go, by otworzył drogę zbawienia swoim zniewolonym dzieciom.

Jest to Bóg angażujący, który dziś dociera również do nas z myślami, sprawiającymi drżenie Jego serca. Dlatego słuchanie Słowa w liturgii wychowuje nas do bardziej prawdziwego słuchania rzeczywistości: pośród wielu głosów, które przewijają się przez nasze życie osobiste i społeczne, Pismo Święte uzdalnia nas do rozpoznania tego wołania, które wznosi się z cierpienia i niesprawiedliwości, aby nie pozostało bez odpowiedzi. Wejście w tę wewnętrzną postawę wrażliwości oznacza pozwolenie Bogu, aby pouczył nas dzisiaj, byśmy słuchali tak jak On, aż po rozpoznanie, że „los ubogich stanowi krzyk, który w historii ludzkości nieustannie domaga się odpowiedzi: od naszego życia, naszych społeczeństw, systemów politycznych i ekonomicznych, a także – co nie mniej ważne – od Kościoła”[1].

Jeśli Wielki Post jest czasem słuchania, to post stanowi konkretną praktykę, która przygotowuje do przyjęcia Słowa Bożego. Wstrzemięźliwość od pokarmu jest bowiem bardzo starożytną i niezastąpioną praktyką ascetyczną na drodze nawrócenia. Właśnie dlatego, że angażuje ciało, uwidacznia to, czego odczuwamy „głód” i co uważamy za niezbędne dla naszego utrzymania. Służy zatem rozeznaniu i uporządkowaniu „żądz”, podtrzymywaniu czujnego głodu i pragnienia sprawiedliwości, wyrywając je z rezygnacji, ucząc, by stawało się modlitwą i odpowiedzialnością względem bliźniego.

Św. Augustyn, z subtelnością duchową pozwala dostrzec napięcie między czasem teraźniejszym a przyszłym spełnieniem, które przechodzi przez tę troskę o serce, kiedy zauważa: „W czasie ziemskiego życia udziałem ludzi jest łaknąć i pragnąć sprawiedliwości, natomiast nasycenie nią należy do innego życia. Aniołowie sycą się tym chlebem, tym pokarmem. Ludzie zaś odczuwają jego głód, wszyscy są ku niemu zwróceni w pragnieniu. To właśnie owo zwrócenie w pragnieniu rozszerza duszę i powiększa jej zdolność”[2]. Tak rozumiany post pozwala nam nie tylko zdyscyplinować pragnienie, oczyścić je i uczynić bardziej wolnym, ale także poszerzyć je, aby zwracało się ku Bogu i kierowało się ku czynieniu dobra.

Jednakże, aby post zachował swoją ewangeliczną prawdę i uniknął pokusy napawania serca pychą, musi być zawsze przeżywany w wierze i pokorze. Wymaga on pozostania zakorzenionym w komunii z Panem, ponieważ „nie pości naprawdę ten, kto nie potrafi żywić się Słowem Bożym”[3]. Jako znak widzialny naszego wysiłku wewnętrznego do wyzbycia się – z pomocą łaski – grzechu i zła, post musi obejmować również inne formy rezygnacji, mające na celu przyjęcie bardziej skromnego stylu życia, ponieważ „jedynie asceza czyni życie chrześcijańskie silnym i autentycznym”[4].

Chciałbym zatem zaprosić was do bardzo konkretnej i często niedocenianej formy wstrzemięźliwości, a mianowicie powstrzymywania się od słów uderzających i raniących naszych bliźnich. Zacznijmy rozbrajać nasz język, rezygnując z ostrych słów, pochopnych osądów, mówienia źle o nieobecnych, którzy nie mogą się bronić, oraz unikając oszczerstw. Starajmy się natomiast nauczyć się ważyć słowa i pielęgnować uprzejmość: w rodzinie, wśród przyjaciół, w miejscach pracy, w mediach społecznościowych, w debatach politycznych, w środkach przekazu, we wspólnotach chrześcijańskich. Wtedy wiele słów nienawiści ustąpi miejsca słowom nadziei i pokoju.

Wreszcie, Wielki Post uwydatnia wspólnotowy wymiar słuchania Słowa i praktykowania postu. Pismo Święte również na wiele sposobów podkreśla ten aspekt. Na przykład, gdy w Księdze Nehemiasza opisuje, że lud zgromadził się, aby wysłuchać publicznego czytania Księgi Prawa i, praktykując post, przygotował się do wyznania wiary i uwielbienia, aby odnowić przymierze z Bogiem (por. Ne 9, 1-3).

Podobnie nasze parafie, rodziny, grupy kościelne i wspólnoty zakonne są wezwane do podjęcia w Wielkim Poście wspólnej wędrówki, na której słuchanie Słowa Bożego oraz wołania ubogich i ziemi, stanie się formą wspólnego życia, a post będzie wspierał rzeczywistą pokutę. W tej perspektywie nawrócenie dotyczy nie tylko sumienia jednostki, ale także stylu relacji, jakości dialogu, zdolności do otwarcia się na pytania płynące z rzeczywistości i do rozpoznawania tego, co naprawdę kieruje pragnieniem, zarówno w naszych wspólnotach kościelnych, jak i w ludzkości spragnionej sprawiedliwości i pojednania.

Najdrożsi, prośmy o taką łaskę Wielkiego Postu, która sprawi, że nasze ucho będzie bardziej uważne na Boga i na tych, którzy są ostatnimi. Prośmy o moc postu, która dotknie również języka, aby zmniejszyła się liczba słów, które ranią, a powiększała się przestrzeń dla głosu drugiego człowieka. Podejmijmy też wysiłek, aby nasze wspólnoty stały się miejscami, w których krzyk cierpiących zostanie wysłuchany, a słuchanie zrodzi drogi wyzwolenia, czyniąc nas bardziej gotowymi i gorliwymi w przyczynianiu się do budowania cywilizacji miłości.

Z serca błogosławię was wszystkich i waszą wielkopostną wędrówkę.

Z Watykanu, dnia 5 lutego 2026 r., w dniu wspomnienia św. Agaty, dziewicy i męczennicy.

LEON PP. XIV

---

W najbliższą niedzielę, 15 lutego 2026 r., po każdej Mszy św. zostanie przeprowadzona zbiórka do puszek na rzecz mieszkańców Ukrainy, dotkniętych dramatyczną sytuacją wojenną i silnymi mrozami.

Zbiórka odbędzie się w odpowiedzi na prośbę abp. Tadeusza Wojdy SAC, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, skierowanej do wszystkich biskupów diecezjalnych w Polsce.

Biskup opolski Andrzej Czaja zachęca Diecezjan do włączenia się w zbiórkę oraz do wytrwałej modlitwy o pokój na całym świecie, zwłaszcza w Ukrainie.

Zebrane środki zostaną przekazane potrzebującym za pośrednictwem Caritas Polska.

Dom Nadziei w Opolu zachęca do włączenia się w zbiórkę pieniędzy, które zostaną przeznaczone na zakup bielizny termoaktywnej, kuchenek gazowych wraz z wkładami oraz lamp przenośnych z funkcją powerbanku. Zakupione dary zostaną przekazane do Kijowa i rozdysponowane osobom najbardziej potrzebującym.

Wpłaty można przekazywać na konto Domu Nadziei (nr 86 1240 5178 1111 0010 8711 8310) z dopiskiem „pomoc dla Ukrainy” lub za pośrednictwem założonej zrzutki na portalu Pomagam.pl.

Biskup Aleksander Jazłowiecki, biskup pomocniczy diecezji kijowsko-żytomierskiej, mówi wprost, że „niemal każdego dnia rosyjskie ostrzały niszczą ukraińskie miasta, domy i ich życie, a ta zima sprawiła, że wojna stała się jeszcze bardziej okrutna”. Podkreśla, że „dziś tysiące ludzi żyje bez ogrzewania, bez prądu, często w zniszczonych mieszkaniach”.

W tym doświadczeniu bólu i chłodu, jak mówi, nie są sami, bo czują „solidarność poprzez modlitwy, dzięki którym przetrwali do dzisiaj, poprzez wsparcie, różnorodną pomoc, która tak często przychodzi z Polski”. W tym kontekście bp Jazłowiecki dziękuje za inicjatywę Domu Nadziei w Opolu, który organizuje zbiórkę dla osób na Ukrainie najbardziej cierpiących z powodu wojny i dotkliwych mrozów. Wdzięczność, jak podkreśla, wyraża „z całego serca, w imieniu dzieci, rodzin i osób starszych, którzy dziś walczą o przetrwanie”.

Do tych słów dołącza s. Maria Marta Przywara SSpS, przełożona prowincjalna Sióstr Służebnic Ducha Świętego w Ukrainie, która zaznacza, że osobiście jako Polka jest dumna z rodaków, iż „pomimo różnych fałszywych informacji i wielkiej krytyki, która często jest prowokowana z różnych stron, jest wielu takich, którzy rozumieją cierpienie niewinnych ludzi i na różne sposoby starają się wspierać”.

Opisując codzienność, s. Maria podkreśla, że „sytuacja jest rzeczywiście trudna, ponieważ są wielkie mrozy a wiele mieszkań pozostaje nadal bez ogrzewania i mieszkańcy żyją w ciemnościach”. Dodaje, że w ciągu dnia prąd dostępny jest maksymalnie przez trzy godziny.

„W naszych codziennych modlitwach pamiętamy o wszystkich naszych darczyńcach i wypraszamy Boże błogosławieństwo oraz wszelkie potrzebne łaski – Bóg zapłać” – dodaje na koniec s. Maria.

Raciborscy motocykliści, Ojcowie Franciszkanie i mieszkańcy raciborskiej dzielnicy Obora zapraszają na wspólne kolędowanie, które odbędzie się w niedzielę 11 stycznia o godz. 15.00 w kościele pw. Matki Bożej Anielskiej w Raciborzu-Oborze. W czasie kolędowania będzie można wesprzeć Siostry ze Zgromadzenia Misyjnego Służebnic Ducha Świętego, które przygotowują posiłki dla ubogich.

W związku z zakończeniem trwającego ponad trzy lata głównego etapu renowacji katedry opolskiej, obejmującego m.in. badania archeologiczne i prace konserwatorskie, świątynia zostaje ponownie otwarta dla wiernych. Z radością zapraszamy na najbliższe uroczystości, które odbędą się w katedrze pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu.

Uroczysta liturgia, podczas której ponownie zostanie otwarta katedra i poświęcony odnowiony ołtarz, odbędzie się w sobotę 20 grudnia o godz. 11.00.

W niedzielę 21 grudnia o godz. 14.00 sprawowana będzie dziękczynna Eucharystia w intencji wykonawców i darczyńców prac renowacyjnych oraz parafian katedralnych.

Uroczyste zakończenie Roku Jubileuszowego w diecezji opolskiej odbędzie się w niedzielę 28 grudnia, w liturgiczne Święto Świętej Rodziny. Mszy św. o godz. 14.00 w katedrze opolskiej będzie przewodniczył i homilię wygłosi Nuncjusz Apostolski w Polsce abp Antonio Guido Filipazzi. Biskup opolski Andrzej Czaja zaprasza wszystkich diecezjan, zwłaszcza rodziny, duchowieństwo, osoby konsekrowane oraz członków wspólnot i ruchów religijnych, zachęcając do wspólnego dziękczynienia za otrzymane łaski Roku Jubileuszowego.

---